Sektor ekonomii społecznej w Polsce nie należy do zbyt popularnych czy silnie rozwijających się dziedzin. Natomiast w dobie obecnego systemu gospodarczego, który pozostawia wiele do życzenia zarówno z perspektywy pracownika, pracodawcy, jak również osób zagrożonych marginalizacją społeczną, może wypełnić lukę pomiędzy wolnym rynkiem, który nie kieruje się zasadami sprawiedliwości społecznej, a nieudolnie działającą polityką społeczną państwa.


Ekonomia społeczna skupia różnego rodzaju podmioty gospodarcze oraz inicjatywy, które mają na celu osiąganie korzyści społecznych poprzez prowadzenie działalności gospodarczej. Są to więc podmioty gospodarcze, które nie wyznaczają sobie za główny cel osiągania zysku ekonomicznego, ale za główny cel stawiają sobie one osiąganie takich korzyści społecznych, jak aktywizacja zawodowa i społeczna osób zagrożonych marginalizacją, bądź już podlegających wykluczeniu z powodów utrudniających im odnalezienie się w społeczeństwie bądź na rynku pracy. Do tej grupy należą osoby niepełnosprawne, chore psychicznie, długotrwale bezrobotne, bezdomne czy zwolnione z zakładów karnych.


Podmiotami ekonomii społecznej są między innymi przedsiębiorstwa społeczne, spółdzielnie pracy i spółdzielnie socjalne oraz organizacje pozarządowe prowadzące działalność gospodarczą w celu aktywizacji zawodowej osób zagrożonych marginalizacją. Nie zajmują się one wsparciem finansowym czy materialnym osób ubogich, ale oferują im pracę i możliwość uczestnictwa w życiu społecznym, dzięki której osoby te mogą utrzymywać się samodzielnie oraz rozwijać swoje kompetencje zawodowe i społeczne.


Tego typu forma pomocy społecznej wydaje się bardzo korzystna dla osób potrzebujących, które są zdolne do pracy i współdziałania społecznego, gdyż pozwala im wychodzić poza bariery społeczne, które z jakichś powodów pojawiły się w ich życiu. Pozwala im usamodzielnić się oraz rozwijać umiejętności społeczne, a także zawierać nowe przyjaźnie oraz umiejętności.


Samych spółdzielni socjalnych, aktywnie działających w Polsce jest ok. 900. Zajmują się one głównie różnego rodzaju usługami jak np. usługi gastronomiczne, hotelarskie czy organizacja terenów zielonych. Spółdzielnię socjalną może założyć jednakowo grupa osoby fizycznych (50% takiej grupy muszą stanowić osoby zagrożone marginalizacją społeczną), jak i osoby prawne między innymi jednostki samorządu terytorialnego, kościelne osoby prawne czy organizacje pozarządowe. Zakładający spółdzielnie socjalne mogą liczyć na dofinansowania.


Szerszym przykładem podmiotów ekonomii społecznej są przedsiębiorstwa społeczne, do których zaliczyć można nie tylko spółdzielnie socjalne, ale również przedsiębiorstwa prywatne, które z własnej woli część wypracowanego zysku inwestują w pomoc ubogim, ich aktywizację zawodową czy też dobrowolnie organizują staże i praktyki dla osób, które są zagrożone wykluczeniem.


Sektor ekonomii społecznej to oddolne działania i inicjatywy, które realizują opartą na nauce Kościoła Katolickiego zasadę pomocniczości w zastanych warunkach społecznych i gospodarczych. Nie jest on bezpośrednim wezwaniem do przebudowy systemu społeczno-gospodarczego, gdyż znajduje dla siebie miejsce mimo zawodności obecnego systemu, natomiast jest on wezwaniem do zmiany postawy społeczeństwa, a w szczególności przedsiębiorców, aby odrzucić postawę nastawioną jedynie na zysk ekonomiczny ale zainwestować również w rozwój społeczny. W ten pośredni sposób ingerencji, poprzez zmianę mentalności, ekonomia społeczna może wpłynąć w przyszłości na przebudowę systemu społeczno-gospodarczego na system, który obok korzyści materialnych bierze pełną odpowiedzialność za społeczeństwo i środowisko, w jakim funkcjonuje.


Ekonomia społeczna poprzez swój oddolny, autonomiczny charakter daje możliwość realnego oddziaływania na społeczeństwo w warunkach społeczno-gospodarczych, na które bezpośrednio nie mamy wpływu. Wykorzystanie tego sektora powinno być istotnym celem działania organizacji społecznych, wspólnot działających przy Kościele, jak i samego Kościoła Katolickiego. Daje ona realne możliwości wsparcia osób potrzebujących nie tylko przez doraźną pomoc, która jest najpopularniejszą formą działalności dobroczynnej, ale poprzez podanie potrzebującym przysłowiowej wędki, dzięki której mogą oni realnie się rozwijać i wychodzić poza strefę marginalizacji.

Inną istotną funkcją tego obiecującego sektora jest zmiana mentalności przedsiębiorców, którzy mają szansę dostrzec, że funkcjonowanie na rynku może nieść za sobą znacznie większą odpowiedzialność niż ponoszenie ryzyka ekonomicznego – odpowiedzialność za społeczeństwo, które współtworzymy jako zbiorowość, nie grupa autonomicznych jednostek, kierujących się jedynie własnymi celami i korzyściami.

1 KOMENTARZ

  1. Podoba mi się to. Odpowiedzialność przedsiębiorców za społeczeństwo – może wreszcie przestaną hołotę ze wschodu i południa tu sprowadzać? Może wtedy będę mógł nazywać właściciela firmy przedsiębiorcą, a nie chamem.

Dodaj Komentarz

Wpisz komentarz!
podaj swoje imię