Newsletter subscribe

Kultura

Iwona Chruściel: Dziennikarstwo – aktualne problemy i wyzwania na przyszłość

Posted: 5 lipca 2018 o 11:45   /   by   /   comments (0)

W czasie, kiedy tak szybko zmienia się rzeczywistość i świat mediów, w społeczeństwie aktualne staje się pytanie: Kim tak naprawdę jest dziennikarz? Wyzwań i problemów dotykających współczesne dziennikarstwo jest wiele, tylko od samej dyspozycji i pracy dziennikarza zależy, czy sprosta on wymaganiom tegoż zawodu. Współczesne dziennikarstwo jest jak powieść. Ilu autorów – tyle wątków, opinii, temat wciąż jest świeży — kreowany, opisywany.

Aktualnie liczą się dziennikarze, którzy są w stanie w sposób jasny kreować, relacjonować i opisywać otaczającą nas rzeczywistość. Błędem jest stosowanie przez dziennikarzy zniekształceń w przedstawianym obrazie rzeczywistości. Dziennikarze w swojej pracy powinni być osobami godnymi zaufania społecznego, dostarczającymi informacji czy będącymi wyznacznikami prawdy. Zdaniem Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich dziennikarz – winien należeć do środowiskowej organizacji, jednak tylko, co siódmy dziennikarz należy do jakiegoś stowarzyszenia1. W pracy dziennikarza wyzwaniem zdecydowanie staje się obiektywizm, stąd też umiejętnością jest pokazywanie różnych poglądów na wiele spraw. Dziennikarz w sposób naturalny powinien być otwarty i elastyczny, powinien móc dostosowywać się do różnych warunków swojej pracy czy być nastawiony na całą rzeczywistość, a tym samym dążyć do wytworzenia w odbiorcach samodzielnego myślenia. Poprzez negatywną tabloidyzację, która jest zewsząd ogólnodostępna i dotyka prawie wszystkie media, informacje często oparte są tylko na faktach, a widz/odbiorca nie jest już tak bardzo informacjami zainteresowany. Najlepszą opcją byłaby informacja subiektywna i sensacyjna. Ogromnym wyzwaniem jest, zatem, aby dziennikarz w swojej pracy nie opierał się na taniej sensacji, tylko potrafił operować tak informacją, by nie była ona jedynie rozrywką2. Dziennikarze różnego rodzaju powinni walczyć o swą godność i godność zawodu dziennikarskiego, powinni również mieć cechy wrodzone do uprawiania wewnętrznego fachu. Wyzwaniem środowiska dziennikarskiego jest nie tylko podołanie trudnościom i stereotypom stawianym wobec zawodu dziennikarza, ale również wyzwaniem jest by zawód dziennikarza stał się dla nich powołaniem niż był zawodem tylko z nazwy.

R. Kapuściński w swojej wizji reportera pisze, iż „ideałem jest oczywiście całkowita niezależność, lecz życie dalekie jest od ideału. Dziennikarz podlega wielu presjom, by pisał w sposób, w jaki chce pracodawca. Nasz zawód to ciągła walka pomiędzy marzeniami, pragnieniem niezależności a rzeczywistymi sytuacjami, które zmuszają nas do respektowania interesów, poglądów i oczekiwań naszego wydawcy. (…) Ogólnie rzecz biorąc, jest to zawód, który wymaga ciągłej walki i czujności”3. Niby zawód dziennikarza to proste zadanie, praca jak każda inna, niemniej jednak z perspektywy wspomnianych słów autora zwraca to uwagę na ciągłą walkę w zmieniającej się rzeczywistości wobec wielu wymagań stawianych od otoczenia. W obliczu rozwoju mediów dziennikarze również toczą odwieczną walkę z wieloma problemami pojawiającymi się w warsztacie ich pracy czy też i w ich codzienności. Nie tylko dziennikarze z natury konfrontować muszą się z problemem prawdy i kłamstwa. Jednak w ich pracy styczność z tym zagadnieniem jest niezwykle istotna.

W zawodzie dziennikarza, jak w każdym innym pojawia się z pewnością problem wzajemnej rywalizacji, współzawodnictwa. Wielu dziennikarzy czy też agencji prasowych, radiowych, telewizyjnych rywalizuje z każdym dniem, z każdą godziną o widza, czytelnika, większą sławę, renomę, a co najważniejsze zyski. Mija się to oczywiście z ich powołaniem. Dążenie czyimś kosztem do osiągnięcia jakichkolwiek profitów jest grzechem samym w sobie. Rywalizacja w mediach stała się chlebem powszednim, obecnie czymś naturalnym, bezpretensjonalnym. Kiedyś dziennikarstwo było zawodem bardzo odpowiedzialnym, dziś o odpowiedzialności wśród dziennikarzy możemy mówić jedynie w kategoriach jednostek. Wśród wzorców dziennikarstwa możemy wytypować naśladownictwo czy powielanie, jednak brakuje autentyczności w pracy wielu dziennikarzy. Prowadzi to oczywiście do spadku poziomu dziennikarstwa, jego renomy/prestiżu, jak i najważniejsze ograniczeniu zaufania opinii publicznej. „Nie interesują dziennikarzy rzeczy ważne i poważne. (…) Dziennikarze pozwalają na kreowanie negatywnych bohaterów w mediach. (…) Manipulacje, półprawdy, fałszywe informacje, polityczne prowokacje, rozsiewanie demagogii – to tylko niektóre osiągnięcia dziennikarstwa w naszym kraju”4. W dobie mediów powstaje pytanie o ich wiarygodność i wiarygodność dziennikarzy – wobec tego jednoznaczna ocena współczesnego zawodu dziennikarza nie istnieje. Wiadomo nikt nie jest doskonały, jednak doskonałością jest dążenie do perfekcji tak jak i do bycia perfekcjonistą w zawodzie dziennikarza. Pokora w pracy dziennikarza to wartość ceniona, a rutyna to niebezpieczeństwo, zatem konieczne jest, by dziennikarz z wielkim zainteresowaniem ubogacał swój bagaż wiedzy i doświadczeń, bo wiedza to skarb najwyższy każdego człowieka. Dzięki niej zostaje nadany nurt naszym działaniom, przez nią jesteśmy mądrzejsi, możemy wówczas znajdować się pośród elit. Tak samo dotyczyć to może i dziennikarzy. Dziennikarze poprzez wzbogacanie swojej wiedzy i samodoskonalenie mogą znajdować się wśród elit – elity dziennikarstwa. Wśród czynników, które wpłynęły na przeobrażenia mające oddziaływanie na zawód dziennikarza i na samą jakość wykonywania zawodu można wymienić czynniki ekonomiczne, nowe technologie, wymagania redakcyjne oraz konieczność planowania tematycznego pakietu informacyjnego5.

W obliczu dokonujących się zmian ekonomicznych i społecznych, a tym samym i poprzez przeobrażenia, potrzeby obywateli w geście wyjaśniania rzeczywistości przez dziennikarzy uległy głębokiemu spłyceniu, wewnętrznemu przewartościowaniu. „Dostrzegamy, że w coraz większym stopniu nasila się proces zacierania różnic w wytworach pracy dziennikarskiej, czyli różnic między informacjami twardymi i miękkimi”6. Informacja w świecie mediów jest niezwykle ważna, ale ważniejszym jest właściwe posługiwanie się informacją. Dziennikarstwo owiane jest wieloma stereotypami. R. Kapuściński w autoportrecie reportera celnie zauważa, iż „stereotyp – przez to, że bierze się nie z wiedzy, lecz z emocji – jest bardzo niebezpieczny. Utrudnia nam rzeczywiste dotarcie do drugiego człowieka, rzeczywiste zrozumienie jego racji – z tego względu jest takim bardzo rozpowszechnionym złem. (…) Obawiam się jednak, że wszystko a szczególnie środki masowego przekazu, działa w kierunku przeciwnym – utrwalania, utwierdzania stereotypów”7. Na miarę dzisiejszych czasów zadaniem nie tylko w sugestii dziennikarzy, ale również i społeczeństwa jest walka i przezwyciężanie stereotypów, które tak usilnie są niekiedy, jak łatka przyczepiona, by tylko kogoś pogrążyć. Misją dziennikarzy powinno być przekazywanie prawdziwego obrazu świata tak, by społeczeństwo nie mogło odnosić wobec dziennikarstwa omylnych stereotypów, których z pewnością jest niezliczona ilość. Należy pamiętać, że stereotypy mogą być pozytywne, jak i negatywne, jednak te drugie są większym niebezpieczeństwem. W stosunku do zawodu dziennikarza mogą rzutować one nie tylko na nim samym i jego wizerunku, ale i na całym środowisku dziennikarskim. Zawód dziennikarza zdecydowanie wymaga profesji bez względu na pełnioną specjalizację. Aktualnie dziennikarzem może być każdy, jednak być dobrym, godnym do naśladowania dziennikarzem – niekoniecznie znajdzie się wielu. Nieustanna praca nad swoimi trudnościami czy możliwościami powinna zbliżać nas do pewnego kunsztu, perfekcji. Dziennikarze chcący wyróżniać się swoją indywidualnością powinni ciągle się udoskonalać. Znaczenie dziennikarstwa z pewnością za dwadzieścia lat zmieni swój obraz, tak jak i inaczej wyglądał obraz dziennikarstwa dwadzieścia lat temu. Dziennikarstwo będzie podlegać ciągłym przeobrażeniom, jednak jak w przyszłości będzie wyglądał obraz zawodu dziennikarza, to wyzwanie na miarę XXI wieku.

 

Bibliografia:

1. J. Sosnowska, Dziennikarz – specjalista. Zasady pracy dziennikarza religijnego, Kultura – Media – Teologia, Katolicki Uniwersytet Lubelski 2013, nr 15, http://docplayer.pl/45127068-Dziennikarz-specjalista-zasady-pracy-dziennikarza-religijnego.html [dostęp 20.06.2017]

2. Ibidem, http://docplayer.pl/45127068-Dziennikarz-specjalista-zasady-pracy-dziennikarza-religijnego.html [dostęp 20.06.2017]

3. R. Kapuściński, Autoportret reportera, Wydawnictwo „ZNAK”, Kraków 2003, s. 36-37

4. J. Sosnowska, Dziennikarz – specjalista. Zasady pracy dziennikarza religijnego, Kultura – Media – Teologia, Katolicki Uniwersytet Lubelski 2013, nr 15, http://docplayer.pl/45127068-Dziennikarz-specjalista-zasady-pracy-dziennikarza-religijnego.html [dostęp 20.06.2017]

5. T. Kononiuk, K. Kakareko (red.), Zawód dziennikarza wobec współczesnych wyzwań, Oficyna Wydawnicza „ASPRA-JR”, Warszawa 2016, s. 150

6. Ibidem, s. 149

7. R. Kapuściński, Autoportret reportera, Wydawnictwo „ZNAK”, Kraków 2003, s. 63

Czytaj także

Comments (0)

write a comment

Comment
Name E-mail Website