Newsletter subscribe

Społeczeństwo

Mateusz Wiski: Problem otyłości w polskim społeczeństwie na przykładzie łomżyńskich dzieci

Posted: 29 sierpnia 2018 o 08:00   /   by   /   comments (0)

Otyłość jest przyczyną wielu powikłań zdrowotnych w wieku dojrzałym, co stwarza wielkie wyzwanie dla systemu ochrony zdrowia. Koszty ponoszone przez społeczeństwo są ogromne, a ich całość trudno oszacować.

Prawidłowe żywienie dzieci ma istotne znaczenie dla ich właściwego funkcjonowania i rozwoju. Wiek szkolny to szczególny okres, w którym ma miejsce bardzo intensywny wzrost i rozwój organizmu, kończący się dojrzałością płciową. Zapotrzebowanie na szereg składników odżywczych jest wyjątkowo wysokie, co sprawia, że dzieci w tym wieku są najbardziej narażone na najmniejsze nawet błędy w żywieniu. Żywienie w tym okresie to nie tylko zaspokajanie aktualnych potrzeb organizmu, ale także kształtowanie nawyków żywieniowych, które kontynuowane w dalszym życiu decydować będą o przyszłym zdrowiu.

Dzieci w wieku 10-13 lat z otyłością, mają większe ryzyko pojawienia się tego schorzenia w wieku dorosłym. Osoby otyłe w dzieciństwie mają 40%, a nastolatkowie 70% szans na wystąpienie otyłości po 18. roku życia. Ponadto niezależnie od masy ciała w wieku dojrzałym, w ciągu 50 lat zwiększa się u nich śmiertelność, w porównaniu z rówieśnikami o prawidłowej masie ciała. Do powikłań nadwagi i otyłości należą m.in. nadciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 2, choroby sercowo-naczyniowe (zakrzepica żylna, zator płucny, miażdżyca, udar mózgu, niewydolność mięśnia sercowego czy choroba niedokrwienna serca), nowotwory np. rak jelita grubego, piersi, endometrium, wątroby, nerek, przełyku, żołądka, trzustki, pęcherzyka żółciowego oraz białaczka, a także choroby przewodu pokarmowego, niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby, kamica pęcherzyka żółciowego oraz choroba refluksowa przełyku. Inne konsekwencje to: choroby układu kostno-stawowego, bezdech senny, zaburzenia hormonalne, zespół policystycznych jajników, przedwczesne dojrzewanie, trądzik oraz zaburzenia psychiczne (depresja, wykluczenie społeczne). Ta długa lista powinna nam uświadomić, że otyłość jest poważną chorobą, a nie tylko nadmiarem tkanki tłuszczowej.

W ramach pracy licencjackiej przeprowadziłem badanie wśród dzieci jednej z łomżyńskich szkół podstawowych. Badanie zostało wykonane w grudniu 2015 roku wśród 199 uczniów klas IV-VI tej szkoły. Praca polegała ogólnie na poznaniu opinii dzieci szkół podstawowych, na temat zmian w asortymencie sklepików szkolnych, wprowadzonych Rozporządzeniem Ministra Zdrowia w roku szkolnym 2015/16. W trakcie badania zebrano także dane dotyczące masy ciała i wzrostu uczniów. Na tej podstawie oceniono odsetek dzieci, który miał masę ciała w normie. Okazało się, iż jedynie około 57% uczniów miało prawidłową masę ciała w stosunku do wzrostu, a aż 35,5% nadmierną masę ciała – czyli nadwagę lub otyłość. Pozostałe 7,5% badanych dzieci posiadało masę ciała niższą od normy – czyli mogło to wskazywać na niedożywienie. Po podziale uczniów na chłopców i dziewczynki stwierdzono, że chłopcy mieli częściej nadmiar masy ciała – 43,5%, w porównaniu z dziewczynkami – 27,5% z nadwagą lub otyłością. Co więcej dzieci zapytane o to, jakich produktów brakuje im w sklepiku szkolnym, najczęściej wskazywały na słodkie przekąski – 57,75% oraz słone przekąski – 44,5% badanych. Uczniowie najczęściej deklarowali, że przynosili ze sobą do szkoły słodkie przekąski i słodkie bułki – 44,5%.

Niski stopień edukacji rodziców, problemy socjoekonomiczne, opuszczanie posiłków, krótki czas snu, spędzanie czasu przed komputerem, bądź telewizorem oraz palenie papierosów, to czynniki prowadzące do problemów z utrzymaniem właściwej masy ciała. Wczesne rozpoznanie zagrożeń, edukacja w zakresie właściwego żywienia oraz promowanie aktywnego stylu życia, należą do działań prewencyjnych przeciwko epidemii otyłości. Niestety, epidemia ta wciąż narasta w społeczeństwie, razem z jej skutkami zdrowotnymi. Znaczny odsetek uczniów z nadmierną masą ciała w badaniu łomżyńskich uczniów świadczy o konieczności wprowadzenia zmian w sposobie żywienia dzieci, w celu zapobiegania powikłaniom w wieku dorosłym.

Na podstawie:
Alicja Kucharska, Mateusz Wiski, Beata Sińska, Mariusz Panczyk. „Zwyczaje związane z zakupami w sklepikach szkolnych oraz opinie uczniów na temat zmian w ich asortymencie po wprowadzeniu Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 26 sierpnia 2015 roku dotyczącego żywienia w placówkach oświatowych”. KNUV 2017; 2(55): 275-287.

Czytaj także

Comments (0)

write a comment

Comment
Name E-mail Website